Cây xanh trong thiết kế cảnh quan

Phần 1 – Tầm quan trọng và thực trạng cây xanh trong đô thị hiện nay

Cây xanh đóng một vai trò quan trọng trong môi trường sống của chúng ta. Thiết kế cảnh quan là kiến tạo không gian sống. Bạn có biết một hàng rào cây xanh có khả năng làm giảm bao nhiêu phần trăm chất chì trong không khí? Kết quả là 85%. Một hàng cây rộng 30m có thể hấp thụ hầu như toàn bộ bụi và một hecta cây xanh có thể lọc từ không khí 50 – 70 tấn bụi/ năm. Cây xanh đô thị có thể làm giảm từ 40% đến 50% cường độ bức xạ mặt trời và hấp thụ 70% đến 75% năng lượng mặt trời.

Không chỉ có tác dụng cung cấp oxy, hấp thụ khói bụi ô nhiễm, cây xanh còn là một phần trong kiến trúc cảnh quan. Cây xanh sử dụng trong việc trang trí cho cảnh quan rất đa dạng từ mảng rừng, khóm cây, thảm hoa,… tất cả đều mang những giá trị về thầm mỹ cao, có ảnh hưởng đến sự cảm nhận của con người về cảnh quan thiên nhiên, bên cạnh đó nâng cao sự hiểu biết của người dân về thực vật học. Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan phải thể hiện được triết lý, thể hiện được lịch sử và có không gian mở giành cho những hoạt động học tập, nghỉ ngơi và giao lưu.

Cây xanh trong cảnh quan

Không gian cảnh quan mở dành cho các hoạt động của con người

Ngày nay khi cuộc sống của con người dần ổn định, nhu cầu về giải trí tinh thần được nâng cao. Trong khi tốc độ bê tông hóa tăng một cách chóng mặt con người mới chú trọng vào việc phủ xanh, tạo cảnh quan xanh cho không gian sống của mình. Bạn có thừa nhận rằng, chúng ta không thể sống thiếu cây xanh, thiếu thiên nhiên. Với sự đô thị hóa Việt Nam hiện này tạo nên một “Cơn khát cảnh quan tại Việt Nam”  chưa từng có trong lịch sử. Tuy nhiên đã có những sự thay đổi của chính quyền, chủ đầu tư và chính người dân đối với nhu cầu xanh hóa cuộc sống của họ. Các tòa nhà, các khu chung cư hay cả các khu đô thị bắt đầu dành một phần không gian cho cảnh quan, cho cây xanh.

Cây xanh trong cảnh quan

Hình ảnh tại Khu đô thị Ecopark

Cảnh quan bao gồm nhiều yếu tố, trong đó cây xanh là một phần rất nhỏ nhưng lại không thể thiếu. Người ta trồng thêm cây xanh vào cảnh quan như khoác thêm cho nó một lớp áo mới. Một lớp áo có sự sống, có sự chuyển động, có sự thay đổi cả về hình dáng, kích thước, màu sắc, đôi khi cả về những cung bậc cảm xúc. Để tạo sự đa dạng cho cảnh quan hàng trăm loài thực vật được khai thác đưa vào thiết kế với các kích thước khác nhau. Mỗi loài cây đều có một vai trò nhất định trong cảnh quan, cây nào làm nền, cây nào làm điểm nhấn, kích thước mỗi cây ra sao đều được các nhà thiết kế cảnh quan quyết định. Bạn có bao giờ thắc mắc sao một công trình mới thi công được vài năm đã có những cây to đường kính thân đến cả mét mọc ở đấy? Và liệu chúng ta có băn khoăn tự hỏi rằng chúng được lấy ở đâu hay chưa?

Thực chất con người trồng cây mới cho vị trí này nhưng lại lấy đi cây ở nơi khác. Xét về mặt chất, không có một mầm xanh nào được trồng mới, mà chúng chỉ được chuyển từ nơi này qua nơi khác. Vậy việc phủ xanh ở  nơi này, nhưng lại lấy đi lá phổi của một nơi khác. Dường như người ta chỉ quan tâm đến việc phủ xanh, làm thế nào để xanh một cách nhanh chóng, làm thế nào cho đẹp, chứ chưa hề quan tâm đến việc  “cây phải sống, sinh trưởng và phát triển trong không gian đô thị như thế nào?”

Còn nữa…

Chinh Lê – EGO Team